A- A A+

Header PKN

Nieuw Orgel Uffelter Kerk.

Het elektronische orgel in de Kerk van Uffelte is inmiddels ongeveer 50 jaar oud en
vertoont de laatste tijd nogal wat gebreken.
Bovendien staat de klankvorming, met de techniek van zoveel jaar geleden, toch wel heel
erg ver af van het geluid van een echt pijporgel.
Inmiddels zijn er de laatste paar jaar technieken ontwikkeld waarmee de pijporgelklank
steeds beter kan worden benaderd.
Deze techniek, genaamd Hauptwerk, bestaat uit een computerprogramma dat in staat is
de klanken van een pijporgel, dat pijp voor pijp en register voor register digitaal is
opgenomen, weer te geven.
De orgels die gebruik maken van deze techniek worden dan ook Virtuele Pijporgels
genoemd.
Wij zijn bijzonder verheugd dat de kerkenraad ermee heeft ingestemd om opdracht voor
de bouw van een dergelijk orgel te geven aan de fa. Mixtuur te Nieuwegein.
Dit orgel zal worden uitgerust met een computer om het programma Hauptwerk en de
digitaal opgenomen sampleset van het Lohman orgel van de grote Kerk in Heusden te
kunnen afspelen.
Het Lohman orgel, waarvan ons orgel dus een virtuele kopie wordt, heeft twee klavieren
met vrij pedaal en beschikt over 33 stemmen/registers.
Het orgel zal eind juni/begin juli worden geplaatst en zal voor het eerst klinken op de
eerste zondag in september.
Wij zijn ervan overtuigd dat het voor de ondersteuning van de gemeentezang een
aanwinst is en we hopen met velen daar de komende jaren van te genieten.
College van Kerkrentmeesters,
Bert Knol.

De restauraties in de periode 1999-2014

Het kerkgebouw 1999-2003

In de periode 1994 tot 1997 werden de plannen gemaakt voor de restauratie van ons kerkgebouw. De restauratiekosten werden begroot op Fl. 508.372. In 1999 werd het project verder uitgewerkt. Op basis van goede referenties en onderzoek werd gekozen voor de architect Kouwen uit Tolbert en voor de aannemer, de firma Aberson uit Steenwijk. Zowel de gekozen architect als de aannemer hadden ruime ervaring met het restaureren van oude kerken. De bouwkundige werkzaamheden namen een aanvang in april 2000. Al spoedig bleek dat de kapconstructie van de kerk veel ernstiger was aangetast dan was voorzien. Het bleek dat de muurijzers al jaren niet meer goed verbonden waren met de trekbalken. Kortom de samenhang was uit het gebouw verdwenen. Ook grote delen van de kap waren ernstiger aangetast door knaagkevers en zwam dan was verwacht. Tijdens de werkzaamheden bleek dat ook de restauratie van de gewelven dringend gewenst was. Het gebrek aan samenhang van de kapconstructie had zijn sporen nagelaten. De gewelven waren niet meer goed verbonden met de muren. Al gaande de rit bleek ook dat het voegwerk van muren en steunberen veel slechter was dan verwacht. Uiteindelijk bedroegen de kosten van deze restauratie van het kerkgebouw circa Fl. 1.300.000. Dankzij aanvullende subsidies van Monumentenzorg, donaties van diverse stichtingen en de opbrengst van acties kon de restauratie kostendekkend worden afgesloten.
In 2005 zijn de Duivelsroosters gerestaureerd.
Een aantal zaken, die wij destijds niet meer ter hand konden nemen zijn in 2013 alsnog aangepakt.

De luchtvoorziening van het orgel

In 1897 werd het van Oeckelenorgel vanuit de Jozefkerk in Assen overgebracht naar de Clemenskerk in Havelte. Het orgel werd op de orgelgalerij geplaatst. Achter het orgel werden de luchtbalgen met handbediening opgesteld.

Vanaf deze orgelgalerij was het destijds ook mogelijk om de kerkdiensten mee te maken.

In 1925 vond een ingrijpende restauratie van het orgel plaats. Gelijktijdig werd de orgelgalerij versmald. Dit had tot gevolg dat de blaasbalgen verplaatst werden naar de ruimte boven de gewelven.

De gegevens van deze restauratie zijn helaas door brand niet meer beschikbaar.

Helaas was deze verplaatsing geen succes. Vooral de sterk variërende luchtcondities hadden veel onderhoud tot gevolg. Dit was de reden dat de firma Mense Ruiter in 1940 een plan maakte voor een grondige restauratie van het orgel. De luchtvoorziening werd weer verplaatst naar de orgelgalerij, maar nu naast het orgel. Dit vroeg om grondige en ingrijpende aanpassingen van de luchttoevoer naar het orgel. In 1958 kwam er eindelijk een elektrische windvoorziening.

Aangezien de plaatsing naast het orgel niet in alle opzichten bevredigend was, is nu gekozen voor plaatsing van de luchtvoorziening op de eerste verdieping van de toren. Hier is inmiddels een kast gebouwd waarin de luchtvoorziening is geplaatst. Met deze oplossing keren wij weer terug naar de oorspronkelijke luchttoevoer in het orgel. Bovendien zullen de luchtcondities veel beter onder controle te houden zijn dan destijds het geval was bij plaatsing op de gewelven. Ook zullen wij in de kerkruimte eindelijk verlost zijn van allerlei hinderlijke bijgeluiden.

Voor plaatsing van de luchtvoorziening in de toren hebben wij toestemming gekregen van de gemeente Westerveld.

Bij het opstellen van deze bijdrage is dankbaar gebruik gemaakt van het boek “Kerk in niemandsland” van Joos Wolters.

De restauratie verloopt nog steeds volgens plan. Het is de bedoeling dat wij voor Pasen het orgel weer feestelijk in gebruik kunnen nemen.

Gerard Zijlema

Afsluiting van de restauratie van het  kerkgebouw,  alsmede de restauratie van het van Oeckelenorgel

In 2010 liep het 10-jarig onderhoudsplan van ons kerkgebouw  betreffende de periode  2000 tot en met 2010  ten einde. Naast de uitvoering van dit onderhoudsplan vond in deze periode (2000-2003) ook de restauratie van het kerkgebouw en de duivelsroosters plaats.  Het was aan mij de eer om hierbij als projectleider op te treden.

 

Restauratie van ons bijzondere orgel

Het orgel in de Clemenskerk heeft een bijzondere geschiedenis. Het is afkomstig uit de voormalige Abdijkerk in Assen. Er is altijd gezegd dat Petrus van Oeckelen (1792-1878) het orgel in 1819 heeft gebouwd. Maar te oordelen naar het oudste pijpwerk, moet de bouwer Johan Wilhelm Timpe (1770-1837) geweest zijn. Omdat Timpe vaak ziek was heeft Van Oeckelen hem vaak geholpen, door werk van hem over te nemen of voor hem uit te voeren. Na Timpe’s dood in 1837 nam Van Oeckelen de werkplaats van Timpe over en verplaatste deze naar Glimmen.

De restauratie van het orgel

Enige maanden geleden schreef ik in dit kerkblad dat half december het orgel weer feestelijk in gebruik genomen zou kunnen worden. Ik schreef ook dat veel onderdelen inmiddels waren afgevoerd naar de werkplaats van Mense Ruiter in Zuidwolde. Aldaar is de hoofdwindlade van het orgel grondig geïnspecteerd. Dit onderdeel is het hart van het orgel, waardoor de orgelwind per register en per pijp wordt verdeeld. Het bleek dat deze hoofdwindlade in zeer slechte staat was en grondig gerestaureerd zou moeten worden.E.e.a. heeft tot gevolg dat deze grondige restauratie, waaraan slechts door één vakman kan worden gewerkt, drie maanden extra werk betekent. De meerkosten van de restauratie van de hoofdwindlade bedragen circa €15.000 en bestaan grotendeels uit arbeidskosten.

Tijdens de voorbereiding van de restauratie waren er bij onze orgeladviseur, de heer Stef Tuinstra, al de nodige twijfels gerezen t.a.v. de staat van deze hoofdwindlade. Deze twijfels werden destijds niet gedeeld door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Dit was ook de reden dat wij minder subsidie hebben gekregen dan wij hadden aangevraagd.

Voor het overige verwachten wij geen grote tegenvallers meer.

Deze tegenslag zal echter wel tot gevolg hebben dat het orgel pas omstreeks Pasen 2014 weer in bedrijf genomen kan worden. Gelukkig zijn er ook lichtpunten. Dit betreft enkele donaties die wij van stichtingen mochten ontvangen.

Gerard Zijlema

Kerkuilen in de kerk

Het was in 2002. Wij waren druk bezig met de restauratie van de kapconstructie van de kerk. De ruimte boven de gewelven was vrij toegankelijk voor vogels. Ze namen de kans te baat. Zo zag de uivoerder van de firma Aberson, de heer Bernardus Bos, aan het eind van de dag een kerkuil binnenvliegen. Dit bracht ons tot het besluit om een nestkast voor uilen aan te brengen boven de gewelven van het koor. Het ontwerp kwam tot stand in nauw overleg met de Vogelwacht Uffelte e.o.

De kast bleek een aantrekkelijke behuizing te zijn. Enige jaren na de voltooiing van de restauratie van de kerk om precies te zijn in 2006 raakte de kast voor het eerst bewoond door een bosuil. Tot en met 2012 heeft deze soort succesvol in deze kast gebroed. De jongen werden geringd door de Vogelwacht.

Dit jaar nam de Vogelwacht bij een periodieke inspectie echter een kerkuil waar in de ronde toegangsopening van de nestkast. De kerkuil was verrast en ook de medewerker van de Vogelwacht. Gelukkig kwam de kerkuil terug en legde vervolgens vijf eieren. Twee van deze eieren hebben geresulteerd in twee jonge vogels. Op woensdag 7 augustus jl. zijn deze 2 jonge kerkuilen geringd. Het mag een opmerkelijk resultaat genoemd worden, aangezien de Vogelwacht dit jaar tot nu toe aanzienlijk minder uilen heeft kunnen ringen. In 2012 bedroeg het aantal 175, nu slechts 12!! Men vermoedt dat het gebrek aan muizen een van de oorzaken is van het geringe aantal jongen.

Mede namens de Vogelwacht,

Gerard Zijlema

 

P1140498

Kerkdiensten

zo 30 sept 2018 10:00 uur
Mw. ds. T. Braam, Dwingeloo
Kindernevendienst
Clemenskerk, Havelte
zo 07 okt 2018 10:00 uur
Ds. V. Top

Schoolstraat, Uffelte
zo 14 okt 2018 10:00 uur
Ds. A. Westra
m.m.v. het Chr. Mannenkoor uit Meppel o.l.v. J. Rodenhuis, kinderkerk
Clemenskerk, Havelte
wo 17 okt 2018 19:30 uur
Mw. G. Bijl-Valk

Molenhof, Havelte
zo 21 okt 2018 10:00 uur
Ds. M. Gaastra, Zwolle
Kindernevendienst
Clemenskerk, Havelte
zo 28 okt 2018 10:00 uur
Ds. V. Top
Viering Heilig Avondmaal m.m.v. Het Kerkkoor o.l.v. J. Rodenhuis, Kindernevendienst
Clemenskerk, Havelte
zo 28 okt 2018 19:30 uur
Zin in Popmuziek
met Brabantse Popmuziekanten
Clemenskerk, Havelte
zo 04 nov 2018 10:00 uur
Mw. G. Bijl-Valk

Schoolstraat, Uffelte

Ook in de kerk

Agenda is leeg